De kunst van het niet ergeren

Het is opvallend hoe gemakkelijk we een oordeel klaar hebben. In het verkeer rijdt iemand te langzaam, of juist veel te snel. In de supermarkt duurt het afrekenen langer dan we zouden willen. Een serveerster kijkt wat vermoeid, een collega reageert kortaf of een stel zit tijdens het eten meer naar de telefoon te kijken dan naar elkaar.

Lees meer

De illusie van controle

Veel mensen leven met het idee dat zij hun leven grotendeels zelf sturen. We maken plannen, stellen doelen en proberen richting te geven aan onze toekomst. Dat geeft een gevoel van controle. Maar wie wat langer naar het leven kijkt, ontdekt dat een groot deel van wat er gebeurt helemaal niet door ons wordt bepaald.

Lees meer

Kun je karakter veranderen?

Veel mensen geloven dat mensen kunnen veranderen. We horen het vaak: iemand heeft zichzelf ontwikkeld, is rustiger geworden, zelfverzekerder, milder of juist standvastiger. Tegelijkertijd horen we ook het tegenovergestelde: mensen veranderen niet echt, hun karakter blijft uiteindelijk hetzelfde. De vraag is daarom interessant: kan een mens zijn karakter werkelijk veranderen?

Lees meer

Wanneer wordt hulp betutteling?

Helpen lijkt een vanzelfsprekend goede eigenschap. Voor iemand klaarstaan, iets overnemen wanneer dat nodig is, proberen het leven van anderen wat gemakkelijker te maken. Toch bestaat er een dunne grens tussen helpen en betuttelen. Wat bedoeld is als zorg kan soms worden ervaren als bemoeienis of zelfs als overheersing.

Lees meer

Een leven in fasen

Wanneer je jong bent, lijkt het leven één lange weg vooruit. Alles moet nog beginnen en de mogelijkheden lijken vrijwel onbeperkt. Pas later wordt duidelijk dat het mensenleven uit verschillende fasen bestaat – fasen waarin prioriteiten, ambities en perspectieven langzaam veranderen. Als ik terugkijk op mijn eigen leven, herken ik die verschuivingen heel duidelijk.

Lees meer

Het pad dat kleine keuzes creëren

Wanneer mensen terugkijken op hun leven, wijzen ze vaak naar de grote beslissingen: een studie kiezen, een baan aannemen, verhuizen, een relatie beginnen of beëindigen. Dat zijn de momenten die zichtbaar zijn en die gemakkelijk als mijlpalen worden benoemd. Maar wie eerlijk terugkijkt, ontdekt meestal iets anders. Veel levens worden niet bepaald door één grote beslissing, maar door een reeks kleine keuzes die op het moment zelf nauwelijks betekenis lijken te hebben.

Lees meer

De illusie van eigen wijsheid: waarom veiligheid zo moeilijk te verdragen is

De mens is een merkwaardig wezen. We willen vrijheid, maar ook veiligheid — en precies op dat snijvlak ontstaat spanning. Zodra regels worden opgelegd, komt verzet. De maatregel is dan minder belangrijk dan het gevoel dat iemand anders bepaalt wat goed voor ons is. Het gaat niet om anderhalve meter, mondkapjes of desinfectiegel, maar om autonomie. Toch is het juist die autonomie die ons soms parten speelt. Want zodra we zelf mogen inschatten wat verstandig is, overschatten we onze kennis, ons inzicht en ons beoordelingsvermogen. We geloven dat we rationeel zijn, maar handelen vooral op gevoel.

Lees meer