Elk boek voor max. € 1,99

Libridis

De videotheek is verdwenen, muziekwinkels eveneens. Over enkele jaren is de boekhandel verdwenen en in 2030 bedraagt de verkoopprijs van een boek maximaal € 1,99 gerekend naar de maatstaven van 2013. Ik zeg het zéér terughoudend, want ik eerlijk gezegd denk ik dat dit al in 2023 het geval is!

Nemen we eens een paar feiten uit de muziekindustrie:

  • In 1930 introduceert RCA-Victor de langspeelplaat (LP) die van vinyl is gemaakt. De LP, de 7” single en de 12” variant hebben vervolgens een enorme vlucht genomen en in 1975 ontbreekt in geen enkel huishouden een grammofoonplatenspeler.
  • Een ander fenomeen is de bandrecorder die in de jaren 60 wordt geïntroduceerd. Hiermee kan de consument zélf muziek opnemen van gekochte of geleende grammofoonplaten of gewoon van de radio.  De cassetterecorder, een compactere en goedkopere variant, verdringt de bandrecorder snel en blijkt zeer geschikt om in de auto in te bouwen of te worden gebruikt als portable speler.
  • In 1982 introduceert Philips de compact disc (CD) als hoogwaardig digitaal alternatief voor de grammofoonplaat. Ook verschijnt de DAT-recorder, een digitale variant voor de cassetterecorder, maar die breekt in de consumentenmarkt niet echt door.
  • Anno 2000 is de grammofoonplaat van de markt verdwenen. Bandrecorders worden niet meer verkocht en niet veel later is de cassetterecorder ook zo goed als verdwenen.
  • Sony maakt in 1998 de eerste MP3-speler en Apple in 2001 de iPod. Kort daarna worden veel autoradio’s voorzien van vergelijkbare functionaliteit. Wanneer Apple vervolgens in 2003 iTunes lanceert begint het fundament onder de muziekwinkels te af te brokkelen. Het hoogtepunt ligt in 2013 wanneer de laatste overgebleven CD-keten haar deuren sluit.

Eenzelfde beeld zien we in de filmindustrie:

  • Eind jaren negentig vinden we zo’n beetje op elke hoek van de straat een videotheek.
  • In elk huishouden treffen we tenminste één videorecorder aan die wordt gebruikt om films van TV op te nemen en om gehuurde of gekochte films te bekijken.
  • Wanneer de DVD zijn intrede doet, wordt de videorecorder vervangen door een DVD-speler of –recorder en past ook de videotheek haar aanbod aan. Maar kort daarna dient zich alweer het volgende medium aan in de vorm van de blueray disc. Hoewel deze beslist superieur is aan de DVD breekt deze niet echt door, want we zien nog een geheel andere ontwikkeling:
  • Diverse kabelexploitanten breiden hun aanbod uit met betaal-TV en video-on-demand. En in 2008 breidt Apple het aanbod van iTunes uit met series en videofilms.
  • Het resultaat is dat in 2012 zo’n beetje de laatste videotheken hun deuren sluiten.

Sinds de opkomst van het Internet – zeg maar vanaf het jaar 2000 – is de muziekwereld radicaal veranderd. Hetzelfde geldt voor de filmwereld. Maar de échte veranderingen moeten nog komen:

  1. Wat met de fysieke verschijningen van muziek en film is gebeurd, gaat ook gebeuren met de boeken. Deze zullen volledig verdwijnen ten gunste van hun digitale variant die met een eReader of tablet worden gelezen.
  2. Tijdschriften zullen eveneens van vorm veranderen ten gunste van digitale varianten die met een eReader of tablet worden gelezen. Hun interactiviteit zal sterk toenemen door de toevoeging van spraak (interviews of korte gesproken teksten) en film. Apple’s iBooks geeft een eerste indruk welke richting het op zal gaan.
  3. Studieboeken zullen evolueren naar eBook of iBook varianten en zullen worden uitgebreid met functies die samenwerken tussen cursisten/leerlingen onderling alsook met de docent mogelijk maken.
  4. Notities en aantekeningen die nu nog op papier worden gemaakt zullen in de toekomst digitaal worden opgeslagen door op de tablet te schrijven en audio alsook foto’s of zelfs film zal eenvoudig kunnen worden toegevoegd.

Natuurlijk zullen deze veranderingen gepaard gaan met een sterke integratie waarbij het internet, het individu en samen( )werken de belangrijkste drivers zijn. En dat zal enorme veranderingen teweeg brengen!

Ik 1976 betaalde ik voor een langspeelplaat 16,95 gulden; deze zou in 2013 zo’n 43,00 euro moeten kosten. Maar in iTunes betaal ik maar 9,99 euro en dat is maar 23% van de berekende prijs. Thema’s als betere kwaliteit, milieuvriendelijkheid, houdbaarheid, snellere (directe) levering e.d. laat ik hierbij dan nog buiten beschouwing.

Dat de muziekindustrie hiervoor behoorlijk is veranderd is een gegeven. En dat de filmindustrie aan de vooravond staat van vergelijkbare veranderingen eveneens. Zij hebben op de barricaden gestaan en zich lang verzet. Zonder succes want deze veranderingen zijn niet tegen te houden. De uitgevers van de boeken en de boekhandelaar staan nú zij-aan-zij op de barricaden en daar zullen ze nog wel een tijdje blijven staan. Maar niet zo lang als de muziekindustrie en filmindustrie; want de consument laat zich niet meer verleiden tot het kopen van dure boeken waarbij de winsten vooral terecht komen bij de tussenhandel; zeker niet wanneer er uitstekende maar vooral véél goedkopere alternatieven zijn.

De drukker en de boekhandel zullen zich natuurlijk afvragen wat ze moeten doen om te overleven. Laat ik daar duidelijk over zijn: NIETS. Ze zijn op sterven na dood!

Want wanneer ik dezelfde berekening hanteer voor de boekprijs, dan zal de prijs voor een boek dat vandaag 20,00 euro kost, in 2050 4,65 euro kosten. Houden we in het achterhoofd dat eenzelfde ontwikkeling heeft plaats gevonden bij de videofilm, maar dan in een véél kortere periode, én het feit dat de ontwikkelingen steeds sneller gaan, dan voorspel ik dat in 2030 een boek maximaal € 1,99 zal kosten, gerekend naar de maatstaven van 2013. En dat boek wordt online gekocht.

Libridis failliet

 

Opmerking
Voor het vaststellen van de huidige prijs aan de hand van de prijs in het verleden, is gebruik gemaakt van de berekening van het Internationaal instituut voor sociale geschiedenis:  www.iisg.nl/hpw/calculate-nl.php.

Een reactie op “Elk boek voor max. € 1,99

  1. Dag Pierre,

    Het artikel geeft een leuk overzicht van hoe het in het verleden is gegaan met de diverse media. Het is altijd leuk om de visie over de toekomst van mensen te horen en vast te leggen. Maar wat ik ook leuk vind is om deze visie zoals je die nu hebt, goed te bewaren en in 2030 eens te bekijken of jouw zienswijze correct was. Bewaren dus.

    Ik heb ooit in mijn studententijd (eind jaren 80, begin 90) in een tijdschrift gelezen hoe het er in deze tijd aan toe moest gaan. Ik heb het bewuste blad helaas niet meer, maar ik weet wel nog dat met zelfstandig rijdende en zelfs vliegende auto’s moesten zijn. Het blad was overigens niet Back to the Future 🙂 Deze zijn momenteel nog geen gangbaar verkrijgbaar spul.

    Een andere visie uit die tijd, van een docent op de HTS, is echter inmiddels wel uitgekomen: multimediale diensten, weliswaar niet via de door hem opgehemelde en opkomende ISDN verbinding, maar toch…

    Groet,
    Roland Leurs

Reageren niet (meer) mogelijk.