Extreme rijkdom als systeemfout

Extreme rijkdom wordt vaak gepresenteerd als het ultieme bewijs dat een economisch systeem werkt. Wie honderden miljoenen of zelfs miljarden bezit, zal het wel “verdiend” hebben. Dat narratief is diep verankerd in politiek, media en economische theorie. Het is echter misleidend: extreme rijkdom is beslist geen teken van systeemgezondheid, maar vooral een symptoom van structurele ontregeling.

Lees meer

De mythe van individuele rationaliteit bij verkiezingen

In theorie is democratie een rationeel systeem. Burgers wegen belangen af, vergelijken programma’s en brengen een stem uit die bijdraagt aan een collectieve koers. In de praktijk is dat beeld grotendeels fictief. Verkiezingen worden steeds minder gedreven door langetermijnafwegingen of maatschappelijke verantwoordelijkheid, en steeds meer door direct eigenbelang, emotie en korte-termijnprikkels. Dat is geen incident, maar een structureel patroon — met ingrijpende gevolgen.

Lees meer

De illusie van maakbaarheid in complexe samenlevingen

Moderne samenlevingen handelen alsof vrijwel elk probleem beheersbaar, voorspelbaar en oplosbaar is, mits er voldoende data, beleid en bestuurlijke wil wordt ingezet. Die overtuiging – de maakbaarheidsillusie – vormt een van de grootste structurele misvattingen van deze tijd. Zij leidt niet tot betere oplossingen, maar tot hardnekkig falen, bestuurlijke frustratie en afnemend vertrouwen in instituties.

Lees meer

Wereld onder spanning: normvervaging als nieuw evenwicht

De wereld bevindt zich in een structurele fase van instabiliteit. Wat decennialang – zij het imperfect – werd begrensd door internationaal recht, instituties en morele kaders, wordt steeds vaker gedreven door macht, opportunisme en kortetermijnbelang. Dit is geen tijdelijke ontsporing, maar een systemische verschuiving. Ethiek, rechtsstatelijkheid en lange-termijnverantwoordelijkheid maken plaats voor brute macht en eigenbelang.

Lees meer

De verstoorde woningcyclus: hoe een logisch levenspad is vastgelopen

Decennialang kende wonen in Nederland een min of meer voorspelbare en stabiele cyclus. Niet omdat het leven maakbaar was, maar omdat maatschappelijke structuren, woningaanbod en economische realiteit met elkaar in balans waren. Die balans is fundamenteel verstoord.

Lees meer

Ministerschap als roeping of routine – over bekwaamheid, politiek en vertrouwen

Er wringt iets fundamenteels in onze democratie. We verwachten van vaklieden in de zorg, het onderwijs of de bouw dat ze gedegen opgeleid en aantoonbaar bekwaam zijn. Maar wie ons land bestuurt, mag zonder enige formele kwalificatie minister worden. Geen selectie, geen toetsing, geen bewijs van kennis. 

Lees meer

Tijd voor een nieuw demonstratieregime

Demonstreren is een grondrecht. Daar hoeven we niet over te discussiëren. Het is een waardevol middel in een vrije samenleving om onvrede te uiten, aandacht te vragen en misstanden aan de kaak te stellen. Maar zoals bij veel vrijheden zien we dat ook dit recht steeds vaker misbruikt wordt. Wat begint als een demonstratie eindigt te vaak in chaos, vernieling en intimidatie. En dat is geen vrijheid meer, dat is ontwrichting.

Lees meer