Extreme rijkdom wordt vaak gepresenteerd als het ultieme bewijs dat een economisch systeem werkt. Wie honderden miljoenen of zelfs miljarden bezit, zal het wel “verdiend” hebben. Dat narratief is diep verankerd in politiek, media en economische theorie. Het is echter misleidend: extreme rijkdom is beslist geen teken van systeemgezondheid, maar vooral een symptoom van structurele ontregeling.
Lees meer
In theorie is democratie een rationeel systeem. Burgers wegen belangen af, vergelijken programma’s en brengen een stem uit die bijdraagt aan een collectieve koers. In de praktijk is dat beeld grotendeels fictief. Verkiezingen worden steeds minder gedreven door langetermijnafwegingen of maatschappelijke verantwoordelijkheid, en steeds meer door direct eigenbelang, emotie en korte-termijnprikkels. Dat is geen incident, maar een structureel patroon — met ingrijpende gevolgen.
Lees meer
Moderne samenlevingen handelen alsof vrijwel elk probleem beheersbaar, voorspelbaar en oplosbaar is, mits er voldoende data, beleid en bestuurlijke wil wordt ingezet. Die overtuiging – de maakbaarheidsillusie – vormt een van de grootste structurele misvattingen van deze tijd. Zij leidt niet tot betere oplossingen, maar tot hardnekkig falen, bestuurlijke frustratie en afnemend vertrouwen in instituties.
Lees meer
De wereld bevindt zich in een structurele fase van instabiliteit. Wat decennialang – zij het imperfect – werd begrensd door internationaal recht, instituties en morele kaders, wordt steeds vaker gedreven door macht, opportunisme en kortetermijnbelang. Dit is geen tijdelijke ontsporing, maar een systemische verschuiving. Ethiek, rechtsstatelijkheid en lange-termijnverantwoordelijkheid maken plaats voor brute macht en eigenbelang.
Lees meer
Efficiëntie is voor vrijwel ieder bedrijf een expliciet doel. In beleidsstukken, strategische plannen en jaarverslagen wordt zij steevast genoemd als randvoorwaarde voor continuïteit en concurrentiekracht. In de dagelijkse praktijk blijkt echter het tegendeel vaak waar, met name in grotere organisaties. Juist daar waar schaalvoordelen verwacht worden, ontstaan structurele inefficiënties die kosten verhogen, besluitvorming vertragen en medewerkers murw maken.
Lees meer
Decennialang kende wonen in Nederland een min of meer voorspelbare en stabiele cyclus. Niet omdat het leven maakbaar was, maar omdat maatschappelijke structuren, woningaanbod en economische realiteit met elkaar in balans waren. Die balans is fundamenteel verstoord.
Lees meer
Relaties zijn zelden eenvoudig. In samengestelde gezinnen geldt dat in versterkte mate. Twee volwassen partners brengen niet alleen hun eigen geschiedenis mee, maar ook kinderen die zijn opgegroeid binnen verschillende normen, grenzen en vanzelfsprekendheden. Wanneer die opvoedwerelden samenkomen, ontstaat geen optelsom maar een spanningsveld.
Lees meer
De natuur is geen statisch systeem. Wanneer een balans wordt verstoord, ontstaat vroeg of laat een nieuw evenwicht. Die dynamiek geldt voor bossen, oceanen en ecosystemen, maar ook voor de aarde als geheel. Wat wij ‘milieuvervuiling’ noemen, is in feite een door de mens veroorzaakte verstoring. De vraag is niet óf de natuur zich zal herstellen, maar hoe — en of de mens daar nog deel van zal uitmaken.
Lees meer
Er wringt iets fundamenteels in onze democratie. We verwachten van vaklieden in de zorg, het onderwijs of de bouw dat ze gedegen opgeleid en aantoonbaar bekwaam zijn. Maar wie ons land bestuurt, mag zonder enige formele kwalificatie minister worden. Geen selectie, geen toetsing, geen bewijs van kennis.
Lees meer
Na mijn eerdere artikel “Geld: van ruilmiddel tot machtsmiddel – en wat erna komt” kreeg ik reacties op één gedachte: tijd als valuta. Het idee dat tijd – niet geld – de maat van waarde kan zijn, riep nieuwsgierigheid én twijfel op.
Lees meer